Yargıtay - Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

2021/462 Esas 2022/167 Karar
Karar Tarihi: 03.03.2022
Yargıtay

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ:

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİANIN ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16.08.2014 tarihinde ... İli ... ilçesi ... Mahallesinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı sigortasız traktörün çamurluk kısmında yolculuk yapmakta olan 2009 doğumlu ... , traktörden düşmesi ve sol arka teker altında kalması sonucunda vefat ettiğini, Hak sahipleri tarafından kazaya karışan aracın poliçesi bulunmadığını belirtilerek tazminat istemiyle müvekkili kuruma başvuruda bulunulduğunu, ... vefatına ilişkin ... tarafından müvekkili kuruma destekten yoksun kalma tazminatıyla ilgili başvuruda bulunulduğunu, müvekkili kurumca ... 89.838,00-TL ödeme yapıldığını, (... cezaevinde olduğundan dolayı Aydın . Sulh Hukuk Mahkemesi ... E. ... K. sayılı ilamdaki yetki ve izne binaen vasi ... ödeme yapıldığını,) Davalı/borçlu ...'in işbu meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olup bildirilen ... plakalı sigortasız traktörün sürücüsü ve maliki/işleteni olduğunu, Karapınar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 15.12.2014 tarih ve ... Esas sayılı iddianamesi ve Karapınar Asliye Ceza Mahkemesi ... E. ... K. sayılı dosyasında sürücü ...'in cezalandırılmasına karar verildiğini, müvekkili kurum ...'nın, Sigortacılık Kanunu ve ... Yönetmeliği uyarınca; hak sahiplerine ödenen tazminatı, kusurlu olan araç sürücüsü ve işleteninden rücu zorunluluğu bulunduğu için Karapınar İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya ile takip başlatıldığını ve akabinde davalı/borçlu tarafından takibe itiraz edildiğini, ancak davalı/borçlu tarafından yapılan işbu itirazın mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili kurum tarafından başlatılan işbu takipteki esas gayesinin halefiyet ilkesi gereği rücuen tahsil olduğunu, ... ölümü ile sonuçlanan 16.08.2014 tarihli kaza tarihinde, ... plakalı traktörün sürücüsü/maliki/işleteni ...'in tam ve asli kusuru bulunmakta olup ZMMS poliçesi olmadığından ... yönünden rücuen tazminat davasının koşullarının oluştuğunu, müvekkili kurum ...'nın haklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe karşı davalı/borçlunun itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile, davalı/borçlunun Karapınar İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yaptığı vaki itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlunun takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ:

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Olayda vefat eden çocuğun müvekkilinin torunu olduğunu, müteveffanın babasının, müvekkiline (eski kayınpederine) karşı suç işlediğini ve ceza aldığını, ayrıca cezaevinde hükümlü olarak yatan müteveffanın babasının bu tazminatı aldığından müteveffanın annesinin de haberi olmadığını, dava dilekçesinin 2.sayfası 3.paragrafta “…davacıların 3. kişi sıfatı ile yaptıkları başvurunun kabulü ile …için 31.295,00 TL… için 43.089,00 TL tazminatın ... tarafından tahsiline karar verilmiş…” denildiğini, buradan da anlaşılacağı üzere başvuranın 2 kişi olduğunu, başvuran 2.kişinin kim olduğunun belli olmadığını, müvekkilinin 83 yaşında olup kulağı duymaz , gözleri görmez ve yürüyemez bir halde olduğunu, hiçbir mal varlığının da olmadığını, ayrıca torununu kaybetmekten dolayı da haddinden fazla acı çektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; İtirazın iptali davası olup, İ.İ.K.'nun 67. maddesi gereğince yasal bir yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

İşbu davada öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı hususunun irdelenmesi gerekmektedir.

T.T.K.'nun 4.maddesinde ticari davalar ve çekişmesiz yargı işleri düzenlenmiştir. T.T.K. 'nun 4. maddesine göre; Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a,b,c,d,e,f bendlerinde sayılan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

T.T.K.'nun 5.maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca Ticaret Mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir.

Bir davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin;

1-) Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması,

2-) Ya da T.T.K.' nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması,

3-) Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması,

4-)Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.

Eldeki dava T.T.K.' nda düzenlenmiş bir dava ve iş değildir.

Eldeki dava T.T.K.'nun 4/1-b-c-d-e-f maddelerinde sayılan dava ve işlerden de değildir.

Eldeki dava özel kanunlarda sayılan Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakacağı dava ve işlerden de değildir.

Böylelikle davalı gerçek kişi olup, olayın da haksız fiilden kaynaklanan rücuen tazminat davası olduğu ( itirazın iptali olarak açılmışsa da ) hususu mahkememizce değerlendirilmiştir.

Nitekim Yargıtay . H.D.'nin yakın tarihli olan 14/02/2019 tarihli, ... E. ... K. sayılı emsal ilamında da;

Trafik kazası sonucu vefat eden 3. şahsın yakınlarına ... tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla açılan davada, davalıların gerçek kişi olup, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığını, hal böyle iken mahkemenin görevsizlik kararı verip dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine göndermesi gerekmesine rağmen, uyuşmazlığın esası hakkında karar vermesini doğru bulmamış ve kararı bu nedenle de bozmuştur.

Davaya konu olayda da aynı şekilde davacı ... tarafından 3. kişiye ödenen tazminatın davalı gerçek kişiden rücuen tahsili söz konusu olup, davalı gerçek kişi, olay da haksız fiilden kaynaklandığından açılan davada Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir.

ÖTE YANDAN; Konya Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulunun, Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talebi üzerine verilen Yargıtay . Hukuk Dairesinin 16/09/2021 tarih ve ... E., ... K. Sayılı ilamında özetle;........Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı ... zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay (Kapatılan) . Hukuk Dairesi’nin 21.12.2020 tarih, ... -... sayılı kararı ile 16.10.2019 tarih, ... -... sayılı kararları da aynı yöndedir.) Dolayısıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, İzmir Bölge0 Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın bu çerçevede giderilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ... tarafından ödenen ve rücuen tahsil için zarar sorumluları olan gerçek kişi malik ve sürücüye karşı açılan davalarda GÖREVLİ MAHKEMENİN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama UYUŞMAZLIKLARININ BU ŞEKİLDE GİDERİLMESİNE diyerek bu tür davalarda Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu yönünde uyuşmazlığı giderir karar vermiştir.

Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. H.M.K.' nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. H.M.K.' nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddine karar verilmelidir.

Huzurdaki davanın konusu haksız fiil nedeniyle tazminat ( itirazın iptali şeklinde açılmışsa da ) talebinden ibarettir. İşbu davaya bakmaya yukarıda izah edilen uyuşmazlıkları giderir emsal Yargıtay ilamı ve sair ilamlar da nazara alındığında mahkememiz görevsiz olup davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Bu nedenle HMK nun 114/1-c maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından bu konuda davacıya ek süre vs. verilmesine gerek olmaksızın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ve Karapınar Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Açılan davada mahkememiz görevsiz olduğundan davanın HMK 114/1-c ve 115/2 Maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2-HMK nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, verildiği anda kesin olan kararlarda kararın tebliği tarihinden, süresinde kanun yoluna başvurulmadığından kesinleşen kararlarda kararın kesinleştiği tarihten ve kanun yoluna başvurulan kararlarda da kanun yolu başvurusunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren yasal iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dava dosyasının görevli KARAPINAR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE.

Belirtilen iki haftalık süre içinde talepte bulunulmaması veya süresinden sonra talepte bulunulması halinde mahkememizce re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar (ek karar) verileceğinin taraflarca bilinmesine.

3-H.M.K.'nun 331/2. maddesi gereğince harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece bir karara bağlanmasına, görevsizlik kararından sonra dosyanın Karapınar Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmemesi halinde talep üzerine mahkememizce verilecek ek karar ile yargılama, harç giderleri hususunun karara bağlanmasına,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 03/03/2022

Katip Hakim


Uygulamayı Edinin

App Store'dan veya Play Store'dan uygulamamızı indirip mobil cihazınızda Kararcı deneyimi yaşayabilirsiniz.