Yargıtay - İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

2018/109 Esas 2020/673 Karar
Karar Tarihi: 03.11.2020
Yargıtay

T.C.

9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2018/109 Esas

KARAR NO: 2020/673

DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ:14/03/2016

KARAR TARİHİ:03/11/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: 08/08/2015 günü saat 08.00 sıralarında ... Mevki Orman Yangın Müdahale Ekip Binasına 700 metre mesafede ... istikameti yönünde Sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ve .... Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plaka sayılı minibüsün içerisinde toplam 40 yolcusu bulunmakta iken sürücünün dikkatsizliğinden kaynaklı olarak tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davacıların murisi müteveffa ...'in vefat ettiğini, kaza nedeniyle yürütülen soruşturma neticesinde şüpheli araç sürücüsü hakkında .... ACM'nin ... E. sayılı dosyası üzerinden kamu davası açıldığını, kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın ZMSS Trafik poliçesi davalı ...Ş. nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde geçerli olduğunu, kazaya sebebiyet veren ... plakalı minibüsün kaza tarihinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ise bulunmadığını, müvekkillerinin murisi ...'in vefatına sebebiyet veren sorumluların sebebiyet veridği destekten yoksunluk maddi tazminatına ilişkin maddi zararının karşılanması amacıyla, davalı ... şirketine ilgili poliçeden istinaden, davalı ... Hesabına ise kazaya karışan aracın kaza tarihinde geçerli bir Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ise bulunmadığı için husumet yöneltiğini, kaza nedeniyle aracın ZMSS (trafik sigortası) davalı ...Ş.'ye dava dışı olarak müracaat ettiklerini, davalı şirket meydana gelen kazanın 'taşımacılık sigortası kapsamında değerlendirilmesi' gerektiğini, bu nedenle ödeme yapamacaklarını belirttiklerini ve taleplerini reddettiklerini, talebin reddedilmesi nedeniyle davalı ... Hesabına başvuru yaptıklarını ve davalı ... tarafından 'meydana gelen kazanın insan kaçakcılığı eylemi neticesinde meydana geldiği bu sebeple de ZKFKS Genel Şartları A.4 ve Taşımacılık sigorta Genel Şartları A.Ş. gereği kazanın cürüm işlerken meydana gelmiş olduğundan ödeme yapmayacaklarının belirttiklerini ve taleplerini reddettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, maddi alacaklarının şimdilik belirsiz olduğu için ileride uzman hesap bilirkişi marifetiyle tespit edilecek gerçek tazminat bedellerinin tahsili amacıyla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, müvekkilinin meydana gelen kazadan dolayı uğradığı destekten yoksunluk tazminatının karşılanması amacıyla harca esas olmak üzere şimdilik her davacı için 500-TL'den toplam 1.500-TL maddi tazminatın, zararının ve hasarın meydana geldiği kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek yasal faizi ile dava tarihinden itibaren de temerrüt faiziyle davalılardan tahsilini, tüm yargılama giderleri ve nisbi vekalet ücretinin dava tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.

Davalı ... vekilini cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu davada Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetki itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, davacıların davacı sıfatı ve taraf ehliyeti bulunmadığından davanın öncelikle bu sebeple reddine karar verilmesini gerektiğini, bu davanın belirsiz dava olarak açılmasının mümkün olmadığını, dava konusu Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Sigortası tazminat maktu olduğunu, hiç bir hesaplamaya gerek olmadığını, bu nedenle işbu davanın usul yönünden reddi gerektiğini, davacıların talebinin net olmaması nedeniyle dava dilekçelerinin iptalinin gerektiğini, davanın ... plakalı araç maliki .... Parç. Taş. İnş. ... Ltd. Şti ile sürücüsü ...'a ihbarını talep ettiklerini, cürüm işlenirken doğan zararları teminat dışı haller arasında sayıldığını, davaya konu taşımanın yasa kapsamında bir taşıma olmaması sebebi ile davanın reddi gerektiğini, yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle, sair hususlar hakkındaki beyan haklarının saklı kalmasıyla, usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasını, müvekkili bakımından Adana Mahkemeleri hiçbir halde yetkili olmadığını, yetki itirazlarının öncelikle karar bağlanması gerektiğini, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE;

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/02/2017 tarih ve ... Esas, ... K. sayılı kararı ile davalı ... Hesabının yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili ... Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesine dair verilen kararın, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin13/11/2017 tarih ve 2017/967 E.-2017/1316 K. sayılı kararı ile onama kararı sonrası, mahkememize gelen dosyanın, 2018/109 Esas'ına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşıldı.

...2.Ağır Ceza Mah.... E. sayılı dosyası, trafik kayıtları, hastane kayıtları, otopsi raporları, kaza raporları, hasar dosyası ve dayanılan diğer deliller celp edilip incelenmiş, tüm dosya kapsamı ile yaptırılan keşif ve inceleme sonucu rapor alınmış ve tüm deliller toplanmıştır.

Dava, 6098 sayılı TBK'nın 53.maddesinde düzenlenen ölüm nedeniyle yoksun kalınan destek tazminatının tahsili davasıdır. Buna göre destek yoksun kalma tazminatı TBK 55. maddeye göre; 'Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.' şeklindeki düzenlemeye göre belirlenecektir.

Müteveffanın, davacılar ... ve ...’in babaları, ...’nun eşi olması nedeniyle, yaşasa idi, davacılara destek olacak olduğu, dolayısıyla ölenin, davacıların desteği olduğu mahkememiz tarafından kabul edilmiştir.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasında rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeyeceği tazminat 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesinin yollamasıyla anılan Kanunun 85. maddesine göre belirlenmektedir. Buna göre; sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kişinin yaralanması veya ölmesinden kaynaklanan bedeni zararlara dayalı maddi tazminat ile tedavi giderleri ve maddi hasarlar sigortacının poliçe limitleri dahilinde tazmin zorunda olduğu zararlar olup, motorlu aracın sigorta poliçesinin bulunmaması halinde bu zorunluluk ...na aittir.

Somut olayda ihtilaf, davacıların desteği olan müteveffanın, meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda hayatını kaybettiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücünün kullandığı, ... aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin bulunmadığı, bu nedenle üçüncü kişi konumundaki destekten yoksun kalan davacıların uğradığı zarardan ...nın sorumlu olup olmadığı, tarafların vaki kazadaki tazminata esas kusur oranı ile destek tazminatı miktarının tespiti noktalarında toplanmaktadır. Kusur oranı ve destek tazminatı miktarının tespiti konuları hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren haller olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi gerekmektedir.

... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 15/08/2019 tarih ve ... sayılı raporunda '... yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda: sürücü ...'ın %90 oranında kusurlu, maktul yolcu ...'in %10 oranında kusurlu olduğu...' sonuç ve mütalaa ettikleri görüldü.

Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, Bilirkişi Aktüerya Uzmanı-Ekonomist ... tarafından hazırlanan 03/03/2020 tarihli raporunda '...dava konusu kaza tarihi olan 08/08/2015 tarihinde ... plakalı aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortasının yaptırılması zorunludur. ... Yönetmeliğinin 9/b. Maddesine göre; Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için ... sorumludur. Sigorta Bilgi ve Gözetim ...inin 26/09/2017 tarihli müzekkere cevabı yazısına göre ... plakalı aracın kaza tarihinde yürürlükte olan Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi mevcut değildir. Buna göre davalı ..., davacı tarafın zararından limitine kadar sorumludur. Ancak Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5.İ. Maddesine göre cürüm ve cinayet işlemek ve bunlara teşebbüs etmek şeklindeki riziko neticesinde meydana gelen zararlar teminat dışıdır. Ceza dosyası kapsamına göre, dava konusu taşıma ve göçmen kaçakçılığı suçu niteliğindedir. Türk Ceza Kanunun 79.maddesine göre; doğrudan doğruya veya dolaylı olarak maddi menfaat elde etmek maksadıyla yasal olmayan yollardan, Bir yabancıya ülkeye sokan ve ülkede kalmasına imkan sağlayan, Türk vatandaşı veya bayancının yurt dışına çıkmasına imkan sağlayan kişi 3 yıldan 8 yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adli yara cezası ile cezalandırılır. Bu suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, verilecek cezalar yarı oranında artırılır. Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Görüldüğü üzere, bir yabancının yasal olmayan yollardan ülkeden çıkarılmaya çalışılması da Göçmen kaçakçılığı suçudur. Göçmen kaçakçılığı suçu, özel kasıtla işlenebilen bir suç olup, suçun tamamlanabilmesi için maddi menfaatin fiilen elde edilmesi şart değildir, bu amaçla hareket edilmesi suçun tamamlanması için yeterlidir. Kaçakçılık suçları, teşebbüs aşamasında kalsa bile tamamlanmış gibi sayılır. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sigortası Genel Şartlarının A.5.İ maddesine cürüm şeklindeki rizikodan kaynaklanan zararlar açıkça teminat dışında bırakıldığından ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli bir zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası mevcut olsaydı dahi, teminat kapsamına giren bir riziko ve zarar mevcut olmayacak idi. Buna göre kanaatimizce, bu zorunlu sigortanın yaptırılmaması nedeniyle yerine geçen ...nın da davacının zararından sorumlu tutulması mümkün değildir. Takdir Sayın Mahkemenize aittir...'' sonuç ve mütalaa ettiği görüldü.

Mahkememiz dosyasına celp edilen, ....Ağır Ceza Mahkemesi’nin,10/02/2017 tarih, ... E.-... K. sayılı kararı incelendiğinde, dava dışı araç sürücüsü sanık ...’ın, kazaya karışan ... plakalı aracı, ...’a kaçmak üzere seyahat eden göçmenleri taşımak üzere kullandığı, sanığın göçmen kaçakçılığı suçunun nitelikli hali ile taksirle 13 Suriyeli göçmenin ölmesi nedeniyle asli kusurlu olması sebebiyle cezalandırıldığı, İzmir 17.Bölge Adliye Mahkemesi’nin 02/10/2017 tarih ve 2017/1939 E.-2017/1483 K. sayılı kararı ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 29/05/2018 tarih, 2018/2345 E.-2018/6080 K. sayılı kararı ile de onanarak kararların kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; ....Ağır Ceza Mahkemesi’nin,10/02/2017 tarih, ... E.-... K. sayılı kararı , trafik kayıtları, hastane kayıtları, otopsi raporları, kaza raporları, hasar dosyası ve tüm dosya kapsamına göre alınan 03/03/2020 tarihli bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, dava dışı araç sürücüsü sanık ...’ın kullandığı, kazaya karışan ... plakalı aracın ve zorunlu maluliyet sigortası bulunmadığı, buna göre davalının sorumluluğunun bulunduğu, ancak Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5.i maddesine göre, cürüm ve cinayet işlemek ve bunlara teşebbüs etmek şeklindeki riziko neticesinde meydana gelen zararların teminat dışı olduğu, somut olayda, kazaya karışan sigortası bulunmayan ... plakalı aracın göçmen kaçakçılığı suçunda kullanıldığının sabit olduğu ve bu nedenle, Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5.i maddesi hükmü gereğince, cürüm şeklinde rizikodan kaynaklanan zararların açıkça teminat dışında bırakılmış olması nedeniyle davalının zarardan sorumlu tutulamayacağı kanaati oluştuğundan, davacıların davasının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacıların davasının REDDİNE;

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 54,40-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 29,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 25,20-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 1.500-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ... Hesabına verilmesine,

4-Davacıların yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı ve davalı vekillerinin yokluğunda, miktara göre kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/11/2020

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır

¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.


Uygulamayı Edinin

App Store'dan veya Play Store'dan uygulamamızı indirip mobil cihazınızda Kararcı deneyimi yaşayabilirsiniz.